close
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
  
          
szukaj
  
  
Strona główna Vademecum ZGJ Galeria Baza noclegowa Przewodnik po Jurze Krakowsko-Częstochowskiej
   sobota, 13 kwietnia 2024 |  imieniny: Ida, Hermenegilda, Przemysław
  
  
             
Strona główna
Kontakt
Mapa serwisu
  
Vademecum
ZGJ
Przewodnik
Wydawnictwa Związku Gmin Jurajskich
Komunikaty
25 lat Związku Gmin Jurajskich
Kalendarium wydarzeń 2018
  
  
Wpisz swój adres email.
dopisz



Czy wiesz że ?



























Sławków
RRS Canal

Ogólna charakterystyka miasta.

Geograficznie Sławków zlokalizowany jest na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej, a dokładnie na wschodniej części Wyżyny Śląskiej. Przez miasto przepływa rzeka Biała Przemsza.

Według stanu na dzień 31 marca 2000 r. na terenie miasta zameldowanych jest 6770 osób, w tym 3519 kobiet i 3251 mężczyzn. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 185 osób na km2.

Powierzchnia miasta wynosi 3660 ha. Powierzchnia gruntów stanowiących własność Gminy Miejskiej Sławków wynosi 129 ha

Historia miasta.

     Sławków to jedna z najstarszych miejscowości na południu Polski, leżąca przy szlaku z Wrocławia do Krakowa. Osada rozwijała się prężnie dzięki górnictwu, rzemiosłu, handlowi i rolnictwu, była także ważnym ośrodkiem górnictwa kruszcowego. Pierwsze wzmianki o Sławkowie pochodzą z początków XII wieku. Posiadłość pierwotnie książęca, stała się własnością potężnych biskupów krakowskich. W XIII wzniesiono duży koś-ciół parafialny, wkrótce dekanalny - św. Mikołaja, który po przewiezieniu relikwii otrzymał drugie wezwanie Podwyższenia Krzyża Świętego. Potem zbudowano zakonny kościół św. Jana Chrzciciela z klasztorem duchaków i prowadzonym przez nich szpitalem górniczym oraz jeden z najstarszych w Polsce zamek biskupi z rozległym założeniem przekraczającym rozmiarami ówczesny Wawel. Prawa miejskie Sławków otrzymał w II połowie XIII wieku – dokument z 1286 roku określa Sławków jako miasto (civitas). Lokacja określiła świetnie za-chowany do dzisiaj układ urbanistyczny, którego centrum stanowi kwadratowy rynek z odchodzącymi od rogów ulicami. Całość zamykał pierścień wałów i fos z dwiema bramami i dwiema furtami, w które wkomponowane były niezależne systemy fortyfikacyjne zamku i kościoła św. Mikołaja. Na przełomie XIII i XIV w. biskup Jan Mu-skata za zgodą króla Wacława II obwarował miasto, w którym bronił się przeciwko wojskom księcia Władysława Łokietka – ostatecznie pod-dał się w 1308 r.

  W okresie swego rozkwitu gród stał się centrum tzw. klucza sławkowskiego, wzorem lokacji okolicznych osad, czasową rezydencją biskupów krakowskich. Był również siedzibą dekanatu liczącego 25 miejscowości, między innymi Olkusz, Chrzanów, Będzin, Siewierz, Mysłowice, Bytom. Bardzo trudny był wiek XV, wyczerpywały się dostępne złoża kruszców, miały miejsce najazdy i pożary. W następnym stuleciu nastąpił okres rozwoju górnictwa, jednak w XVII w. potop szwedzki ostatecznie przypieczętował upadek Sławkowa. Wraz z upadkiem Rzeczypospolitej nastąpiło rozdarcie klucza sław-kowskiego granicą przebiegającą wzdłuż Białej Przemszy. Miasto dostało się pod zabór pruski, przyłączone zostało do Śląska i podporządko-wane administracji we Wrocławiu. Po traktacie tyl-życkim w 1807 r. Sławków znalazł się w obrębie Księstwa Warszawskiego, a po roku 1815 Królestwa Kongresowego czyli pod zaborem rosyjskim. W XIX wieku ponownie powrócono do kilkakrotnie porzucanych złóż kruszcowych. Wtedy też w okolicy Sławkowa narodziło się górnictwo węglowe.

Udokumentowany jest udział sławkowian w powstaniach narodowo-wyzwoleńczych. Gdy Królestwo Polskie utraciło autonomię, miasto w 1869 r. utraciło prawa miejskie, które odzyskało dopiero 1 stycznia 1958 r. 12 listopada 1905 r. mieszkańcy miasta w patriotycznym zrywie proklamowali Republikę Sławkowską. W 1915 r. stanęły w Sławkowie entuzjastycznie witane legiony Józefa Piłsudskiego. Spod rosyjskiego zaboru Sławków został wyzwolony 4 listopada 1918 r.

     Okres międzywojenny to czas niezbyt olśniewającego ale systematycznego rozwoju. Wybuch II wojny światowej przyprowadził Niemców do miasta 4 września 1939 r. rozpoczynając długą noc niewoli. Sławkowianie walczyli w kampanii wrześniowej i na odległych frontach, ponosili ofiarę w obozach koncentracyjnych. Na miejscu działał ruch oporu, głównie AK. Po trzydniowych walkach, wyzwolenie spod okupacji niemieckiej nastąpiło 23 stycznia 1945 r.

“O sławkowskim chlebie Kraków budowano” - powiedzenie to narodziło się w XIII w. gdy sławkowscy rzemieślnicy walnie przyczynili się do odbudowy Krakowa po najazdach tatarskich w latach 1241 i 1259. Ponadto fakt istnienia w Krakowie i we Wrocławiu (od samego początku obu miast) ulic o tej samej nazwie: Sławkowska świadczy niewątpliwie, że na szlaku między dwoma wielkimi i starymi miastami, ważnym grodem Polski był nie Bytom, Opole, Brzeg czy Oława, ale właśnie Sławków.

Zapraszamy do zwiedzania starych i ciekawych zakątków naszego miasta. Proponujemy trasę krótkiego spaceru po najstarszej części Sławkowa, zwanej często “Starówką”.

Rozpoczynamy od wizyty w Muzeum Regionalnym (działającym w strukturze Miejskiego Ośrodka Kultury) mającym swoją siedzibę w jednym ze starszych obiektów – Rynek 9. Warto zobaczyć sam budynek z ciekawymi piwnicami, zbiory archeologiczne i etnograficzne, a także okresowe, często zmieniające się wystawy.

Po wyjściu z Muzeum, idąc ulicą Piekarską a następnie skręcając w lewo w ulicę Biskupią warto zwrócić uwagę na jednopiętrowy budynek, wybudowany w 1896 r., w którym miała swoją siedzibę bożnica żydowska – informuje o tym tablica pamiątkowa na ścianie. Przy zbiegu ulic: Biskupia i Mały Rynek znajduje się – jeden z kilku pozostałych, charakterystyczny dla Sławkowa przełomu XIX i XX wieku – dom mieszkalny z podcieniem wspartym o filary.

  Skręcając w prawo w ulicę Staropocztową widzimy po lewej stronie budynek zwany “Lamus”, dawna siedziba biskupów krakowskich, obecnie dom prywatny, zamieszkały. Dalej jeden z najstarszych reliktów przeszłości, pozostałość XIII-wiecznego zamku biskupów krakowskich, a właściwie baszty mieszkalno-obronnej. “Zwiedzanie” ruin od- bywać się może wyłącznie w grupach pod opieką. Po drugiej stronie ulicy rozpoczyna się park miejski, w którym można zauważyć pozostałości dawnej fosy otaczającej zamek.

Wychodząc na krótko poza teren starego miasta, idąc ulicą Browarną w kierunku północnozachodnim mijamy po lewej stronie wąską uliczkę o nazwie Garncarska, następną ulicą Gołębią dochodzimy do ulicy Kościelnej. Na wprost widzimy piętrowy budynek, zbudowany w 1758 r. przez biskupa Andrzeja Załuskiego, jako szpital dla górników i przytułek dla biednych. W innym budynku przy tej ulicy (obecnie nr 14) urodzili się: Jan Baranowski – słynny astronom i jego brat Walenty – biskup lubelski.

Skręcając w prawo widzimy najstarszy, dobrze zachowany zabytek – kościół parafialny pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego i Św. Mikołaja, którego pierwsze zręby wybudowane zostały w pierwszej połowie XIII wieku, później rozbudowywany i upiększany. Sławkowska świątynia wraz z najbliższym otoczeniem jest sukcesywnie remontowana i odnawiana.

Idąc dalej ulicą Kościelną należy zwrócić uwagę na plebanię – budynek przykryty podwójnym łamanym dachem polskim, o architekturze dworu.

Ulicą Legionów Polskich dochodzimy do Rynku i tu należy zatrzymać się przy karczmie, pochodzącej z początku XVIII w., z charakterystycznym dachem i z podcieniami wspartymi na sześciu murowanych kolumnach. Karczma posiadała dwie bramy, szynkownię, wozownię oraz pokoje gościnne – dziś także pełni funkcję gastronomiczną. Jest to jeden z najpiękniejszych zabytków miejscowego budownictwa. Po drugiej stronie jezdni stoi odrestaurowana (według wyglądu z początku XX w.) studnia.

Z innych, ciekawych obiektów poza trasą proponowanego spaceru można zobaczyć:

- kościółek św. Marka na cmentarzu grzebalnym przy ul. Obrońców Westerplatte, podobny w stylu do kościółka św. Jakuba;

- kapliczkę pod wezwaniem św. Rozalii przy ul. Wrocławskiej – jedna z najstarszych pochodząca najprawdopodobniej z 1539 r.

- bryłę budynku walcowni blach cynkowych przy ul. Walcownia, wybudowanej w latach 1825-1826;

- cmentarz żydowski “Kierków”, obecnie na granicy Sławkowa i gminy Bolesław.

Zapraszamy do wędrówek pieszych i rowerowych

     Przez teren naszego miasta prowadzą szlaki turystyczne piesze, a drewniana studnia w Rynku jest miejscem, gdzie szlaki turystyczne się spotykają. Poprowadzą Cię one starymi uliczkami naszego miasteczka do najciekawszych zabytkowych miejsc, pozwolą zobaczyć urokliwe leśne okolice oraz ciekawe tereny wokół naszego miasta. Sławków i okolice to również atrakcyjny teren dla rowerzystów z uwagi na położenie z dala od głównych tras komunikacyjnych, niewielkim ruchu miejskim i rozległych terenach leśnych.

Trasa: Zawiercie – Józefów – Centuria - Hutki Kanki – Chechło – Błędów – Okradzionów – Chwaliboskie – Sławków Rynek.

Na terenie Sławkowa biegnie następującymi ulicami: Chwaliboskie, Niwka, Jana Matejki przecinając ulicę Jagiellońską, dalej prowadzi na krótkim odcinku ulicą Olkuską, następnie ulicą Legionów Polskich, dalej skręca w lewo na ulicę Kościelną, prowadzi koło kościoła, na Mały Rynek i kończy się przy studni w Rynku.

  • Szlak niebieski długość około 29 km, zwany w części Szlakiem Powstańców 1863 r., okrężny z Olkusza do Bukowna

Trasa: Olkusz – Pomorzany – Hutki – Laski – Kuźniczka Nowa – Krzykawka – Sławków – Niwa – Burki – Knieje – Zalew “Sosina” – Bór Biskupi – Diabla Góra – Bukowno.

  • Szlak żółty - długość około 62 km, zwany w niektórych przewodnikach Szlakiem Pustynnym.
  • Trasa: Maczki – Stare Maczki – Sławków Burki, Ryszka – Przymiarki – Bukowno – Starczynów – Olkusz – Rabsztyn – Jaroszowiec – Golczowice – Ryczów.

    Jest to szlak który nie przebiega przez centrum miasta, obejmuje jedynie południowe jego części Burki i Ryszkę.

  • Szlak czarny - Sławków – Przymiarki (długość około 3,5 km.

    Ma charakter łącznikowy pomiędzy szlakiem czerwonym a szlakiem żółtym.

  • W obrębie Sławkowa: Rynek – Mały Rynek – ul. Garncarska, Kabania, Walcownia i dalej w prawo lasem do Przymiarek.

    Urząd Miasta Sławków
    Rynek 1, 41-260 Sławków

    tel. (32) 293 15 52
    fax: (32) 293 12 33

    strona internetowa: www.slawkow.pl
    e-mail: um@slawkow.pl


     

    .

     
    «« wstecz

    drukujwyślij ten link
    Kwiecień
    N Pn Wt Śr Cz Pt S
    123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    282930
    kalendarium miesięczne














    Turystyka

    Galeria

    Katalog firm

    Dla prasy



      



      
     
    Strona głównaŚląski System Informacji Turystycznej
    © 2009 - 2024 Związek Gmin Jurajskich